Is ooglaseren eng?

Recent heb ik mijn linker oog laten laseren. Een vraag die je dan als optometrist meteen krijgt is: “Is dat niet eng?”. Nou eigenlijk viel dat reuze mee. In dit bericht lees je mijn eigen ervaringen.

Als optometrist weet ik natuurlijk wat er mis kan gaan als je je ogen laat laseren. De risico’s op complicaties zijn klein, maar ze zijn er wel. Ik onderging zelf een PRK behandeling; de pijnlijke variant zonder “flapje” (dat is een LASIK behandeling).

De behandeling wordt pas spannend zodra je de operatiekamer in loopt. Dan gaat alles ook heel snel. Er worden druppels in je ogen gedaan, je oog wordt ontsmet met jodium, je krijgt een ooglidspreider op et cetera. De daadwerkelijke laserbehandeling duurde in mijn geval maar 6 seconden. 6 seconden waarin je zo strak mogelijk recht vooruit moet blijven kijken. Je loopt de operatiekamer uit met redelijk goed zicht. Maar daarna wordt dat snel weer minder. Ben je benieuwd naar het gehele proces? Bovenstaand filmpje is mijn eigen oog!

De pijn viel in mijn geval reuze mee. Omdat ik al zo’n 10 jaar contactlenzen heb gedragen ben ik ook wel wat gewend aan mijn ogen. Daarnaast zijn mijn ogen tijdens mijn studie ook veelvuldig gebruikt als proefpersoon-ogen. Meer dan een irritant gevoel aan mijn oog had ik niet. Ik wilde het liefst mijn ogen dichthouden, maar dat kwam niet echt door pijn of lichtgevoeligheid. Vaak druppelen scheelt een slok op een borrel, het verzacht het irritante gevoel, zeker als de druppels in de koelkast bewaard worden waardoor ze lekker koud zijn.
Het zicht heeft bij mij welgeteld 3 weken en 1 dag geduurd voordat het weer hersteld was. Het herstel van het zicht in het donker duurde nog een anderhalve week langer. Dit is een periode waarin je vertrouwen moet hebben in de behandelend oogarts. Vertrouwen hebben dat het wel goed komt. Dit vond ik het lastigste gedeelte van de hele behandeling.

Met de kennis van nu zou ik gerust de zelfde beslissing hebben genomen om mijn oog te laten laseren. Persoonlijk viel de behandeling mij mee, de pijn viel mee, en het zicht is prima hersteld. Eng is het maar eventjes, maar wanneer je de instructies van de arts juist opvolgt is er niks om bang voor te zijn.

Heb ik een verwijzing nodig voor de oogarts?

De zorg draait in Nederland, en veel andere landen, grotendeels om geld. Zodoende wil iedereen zich zo veel mogelijk aan de regels houden om nare verrassingen te voorkomen. Een vraag die vaak gesteld wordt is: Heb ik voor een bezoek aan de oogarts een verwijzing nodig van mijn huisarts?

© ANP

© ANP

Het simpele antwoord is ja, je hebt inderdaad een verwijzing nodig van de huisarts of een andere arts.
Het meer precieze antwoord is nee, je hebt niet persé een verwijzing nodig van de huisarts. Maar als je geen verwijzing hebt is de consequentie dat de kosten voor het consult niet vergoedt worden door de zorgverzekeraar: je zal zelf je consult moeten betalen. Een verwijzing van een opticien is géén geldige verwijzing voor de zorgverzekeraar, tenzij het een verwijzing van een optometrist betreft.

In het kort geldt:

  • Consult bij een oogarts met verwijzing: wordt vergoed door de zorgverzekeraar.
  • Consult bij een oogarts zonder verwijzing: wordt niet vergoed door de zorgverzekeraar, en is dus voor eigen kosten.
  • Consult bij een oogarts zonder verwijzing, zonder zorgverzekering: passantentarief is van toepassing, verwijzing is ook niet nodig, in veel gevallen krijg je de factuur meteen mee. Passantentarieven zijn op de website van de zorgaanbieder te vinden.
  • Netvliesloslating (ablatio retinae)

    Een netvliesloslating is een aandoening die we niet graag voorbij zien komen tijdens het spreekuur. Hoewel er een operatie voor bestaat om de loslating op te lossen, is er vrijwel altijd blijvende schade. Een netvliesloslating is, de naam verraadt het al, een proces waarbij het netvlies loskomt van de achterliggende structuren. Dit heeft tot gevolg dat het netvlies niet meer functioneert op de “losgelaten” plek. Daarnaast wordt het netvlies niet meer op de juiste manier van voedingsstoffen voorzien/van afvalstoffen ontzien.

    Een netvliesloslating kan spontaan ontstaan, bijvoorbeeld bij mensen met een hoge mate van bijziendheid (myopie). Bij deze personen is het netvlies over het algemeen zwakker in de periferie. Dit is iets wat tijdens een consult met de oogarts ook daadwerkelijk gezien kan worden, waardoor er in sommige gevallen preventief een laserbehandeling wordt toegepast om de verbinding met de achterliggende structuren te verbeteren.

    Netvliesloslating

    Een achterste glasvochtloslating kan ook een netvliesloslating induceren. Als het glasvocht los komt van het netvlies, een normaal verouderingsproces, kan dit een scheurtje in het netvlies trekken. Dit scheurtje kan vervolgens doorscheuren met een netvliesloslating tot gevolg. Dit proces is te zien op bovenstaande afbeelding. Dit is dan ook de reden dat wij iedereen waarbij we een achterste glasvochtloslating verdenken 2x voor controle willen zien. Symptomen om op te letten zijn: spontane toename van “vliegjes” ofwel floaters in het beeld, lichtflitsen in het beeld of het zien van een groot zwart vlak als een gordijn welke voor het beeld schuift vanaf de zijkant. Bij 1 van voorgaande symptomen wordt een consult met een oogarts binnen 24 uur geadviseerd.

    De behandeling van een netvliesloslating is een ingrijpende operatie en dient zo snel mogelijk plaats te vinden, liefst binnen 24 uur. Hierbij wordt het glasvocht uit het oog verwijderd (vitrectomie). Zodoende trekt dit niet meer aan het netvlies. Het netvlies wordt vervolgens teruggeplaatst waarna het door middel van een laser (of bevriezing: cryocoagulatie) wordt vastgemaakt. Hierna wordt er een gas in het oog geplaatst welke er voor zorgt dat er geen vocht meer bij zojuist gelaserde plek kan komen. Dit is om het gelaserde gebied goed te kunnen laten verlittekenen waardoor deze zich stevig bindt. Dit gas lost vanzelf op na enige tijd (afhankelijk van het type gas). Tot die tijd is het ten strengste verboden om te vliegen: het gas kan dan uitzetten met mogelijk desastreuze gevolgen voor het oog. Bij deze behandeling wordt vaak ook meteen de al dan niet aanwezige staar geopereerd. Het is namelijk bekend dat er binnen 5 jaar staar optreedt na deze operatie. Bij oudere patiënten wordt hier preventief meteen op ingespeeld door een staaroperatie toe te passen.

    De prognose van deze behandeling is per patiënt verschillend. Als de gele vlek (macula) nog niet heeft losgelaten is de prognose voor het zicht een stuk beter dan wanneer de macula niet meer “aanliggend” is. Ook is de grootte van de loslating en de tijdsduur erg bepalend voor de uitkomst. Over het algemeen houden mensen vaak een vertekend, of iets afwijkend, beeld over na de operatie. Echter, als je een netvliesloslating niet zou opereren is de kans groot dat het zicht van het oog verloren gaat. Bij verdenking van een netvliesloslating en/of achterste glasvochtloslating is het zaak om zo snel mogelijk contact te zoeken met de huisarts om vervolgens een oogarts te bezoeken voor een spoed-consult. We controleren liever een keertje te veel dan dat we een keertje te weinig controleren.

    Oogheelkundige medische afkortingen

    Tegenwoordig is het niet gek meer om je eigen medische dossier op te vragen. Dit kan je doen omdat je zelf wil inzien wat de bevindingen van de arts zijn, maar ook omdat je wellicht overstapt naar een andere oogarts wegens bijvoorbeeld een verhuizing. Binnen de medische wereld wordt veel gebruik gemaakt van (vak)jargon en afkortingen. Hieronder poog ik om zo veel mogelijk afkortingen uit te leggen in simpele taal.

    • AGVL: Achterste GlasVocht Loslating, een loslating van het achterste glasvocht
    • an: Ante Noctum, voor de nacht
    • AT(ODS): Applanatie Tonometrie, een manier van oogdruk meten met daarbij het betreffende oog
    • CA: Corpus Alienum, vreemd lichaam, bijvoorbeeld een staalsplinter in het oog
    • cc: Cum Correctione, met (bril)correctie
    • CE: Cataract Extractie
    • CT: CoverTest, een test om de oogstand te bepalen
    • CV: Corpus Vitreum, het glasvocht/glasachtig lichaam aan de binnenkant van het oog achter de iris
    • DM: Diabetes Mellitus, suikerziekte
    • DT: Duratears, kunsttranen
    • F(ODS): Fundus (netvlies) bevindingen met daarbij het betreffende oog
    • Gtt: Guttae, druppels
    • GV: Glasvocht/glasachtig lichaam aan de binnenkant van het oog achter de iris
    • Inf: Inferior, aan de onderkant
    • IOL: Intra Oculaire Lens, een lens die wordt geïmplanteerd tijdens een staaroperatie
    • iter: Herhalen van reeds voorgeschreven medicatie
    • IVI: IntraVitreale Injectie
    • Nas: Nasaal, aan de neuskant
    • OD: Oculus Dexter, het rechter oog
    • ODS: Oculus Dexter et Sinister, beide ogen
    • OS: Oculus Sinister, het linker oog
    • PF: Pred Forte, corticosteroïd oogdruppels
    • Phaco: Phaco-emulsificatie, een methode om een staaroperatie uit te voeren
    • PPV: Pars Plana Vitrectomie, een behandeling waarbij het glasvocht uit het oog wordt verwijderd
    • PVD: Posterior Vitreous Detachment, een loslating van het achterste glasvocht
    • R/: Recept
    • Rx: Brilrecept
    • sc: Sine Conservans, druppels zonder conserveermiddel
    • sc: Sine Correctione, zonder (bril)correctie
    • SL(ODS): SpleetLamp bevindingen met daarbij het betreffende oog
    • Sup: Superior, aan de bovenkant
    • TD: TobraDex, combinatie oogdruppel met een corticosteroïd en antibiotica
    • Temp: Temporaal, aan de buitenkant
    • UA: Uveitus Anterior, ontstekingsreactie in de voorste oogkamer
    • UC zalf: Ultracortenol zalf, corticosteroïd zalf
    • ud: UniDose, druppels zonder conserveermiddel
    • V(ODS): Visus met het daarbij betreffende oog, veelal gevolgd door cc of sc
    • VOK: Voorste OogKamer, de ruimte tussen de iris en het hoornvlies
    • zn: Zo Nodig

    Zorgverzekeraars bepalen de zorg

    Zorgverzekeraars hebben in Nederland veel macht, en veel geld. Dat is niks nieuws. Echter elk jaar opnieuw proberen zorgverzekeraars steeds goedkopere zorg in te kopen bij gecontracteerde zorgleveranciers. Dit geldt ook vor de kliniek waar ik werk. Dit betekent dat de druk op poliklinische zorg steeds groter wordt, en deze niet winstgevend te krijgen is.

    Dat betekent dat een oogkliniek het louter moet hebben van operaties en ingrepen die verricht worden (denk aan staaroperaties of aan het wegsnijden van een bultje in het ooglid). Hiervoor koopt een zorgverzekeraar een bepaald aantal behandelingen bij de leverancier. In onze kliniek gaat dit meestal goed, behalve wanneer we spreken over CZ (Uzovi 9664; Centrale Verwerkingseenheid CZ: CZ, Delta Lloyd en OHRA), maar zo heeft elke tak van de gezondheidszorg en elke kliniek zijn eigen “vete” met een zorgverzekeraar.

    Vanuit het hele land komen patiënten naar ons toe om een staaroperatie uit te laten voeren. Dit omdat 1 van onze oogartsen een hele goede naam heeft opgebouwd in de 20+ jaar dat hij actief is als oogarts. Onze kliniek heeft een aanzuigende werking wat betreft staaroperaties, en zodoende verrichten wij er hier ook meer van dan gemiddeld. De percentages operaties versus patiënten liggen bij ons dus hoger dan bij bijvoorbeeld een perifeer ziekenhuis.

    Op het moment is het zo dat het budget van CZ (en aanverwanten) al een aantal maanden op is. Voor ons is dit vervelend, maar voor de patiënt deste vervelender. In de praktijk moet iedereen die bij CZ/Ohra/Delta Lloyd verzekerd is onnodig meer dan een halfjaar wachten; op zijn minst tot begin 2017. Dan wordt er nieuw budget ingekocht door de verzekeraar. Er is wel ruimte voor deze patiënten, iedereen die verzekerd is bij een andere verzekeraar wordt bij ons gewoon geholpen, maar als wij een operatie uitvoeren bij een CZ-verzekerde patiënt krijgen wij niks van de zorgverzekeraar uitgekeerd.

    Nu bekijken we de andere kant. Er zijn ook klinieken die geen contracten hebben met zorgverzekeraars. Deze kunnen zo veel indienen als zij willen; al wordt er bij hen structureel bijvoorbeeld 70% van de ingediende nota daadwerkelijk vergoedt door de zorgverzekeraar. Heel zwart-wit gekeken zou de kliniek en de patiënt er waarschijnlijk beter bij gebaat zijn als er dus géén contract zou zijn met de zorgverzekeraar. Echter dat zie ik niet zo snel gebeuren.

    Mijn punt in dit verhaal is dat ik van mening ben dat zorgverzekeraars te veel op hun geld zitten en zodoende de zorg veel te veel bepalen. De arts moet de eed afleggen, en vervolgens bepaalt de zorgverzekeraar wat er uiteindelijk in de kliniek en/of het ziekenhuis gebeurt.

    De andere kant van maculadegeneratie

    In febrauri/maart 2015 ging ik naar een sollicitatiegesprek bij wat nu mijn huidige werkgever is. Toen ik in de wachtkamer zat te wachten zat daar een oudere man, meneer S., met een loep een boek te lezen. Meneer S. was in de 90, maar ondanks zijn leeftijd nog bijzonder goed bij de geest en maakte een fitte indruk. Het boek ging over de geschiedenis van Utrecht, de regio waarin de kliniek zich bevindt. Als net afgestudeerd optometrist ging ik ervan uit dat deze meneer maculadegeneratie zou hebben.

    Mijn vermoeden werd bevestigd toen ik eenmaal aangenomen was en tijdens het spreekuur kennis maakte met meneer S. Er bleek sprake te zijn van natte maculadegeneratie in beide ogen. Hiervoor werd +/- om de 4 weken een injectie toegediend in zijn ogen. Dit betekent dat we meneer S. zo’n 2x per maand zouden zien. Ondanks zijn ernstig slechte visus was meneer S. altijd de positiviteit zelve. Als de injectie er weer op zat zei hij dit “fantastisch” of “geweldig” te vinden nadat hij was opgeveerd uit de behandelstoel. Nadien meldde hij bij de balie vrolijk dat hij weer “terug mocht komen”. Meestal over 4 weken. Met een glimlach, en een nieuwe afspraak, ging meneer S. altijd weer de deur uit.

    Continue reading

    Eerste patiënt behandeld met stamceltherapie voor maculadegeneratie

    Als onderdeel van een experimenteel onderzoek is in Londen de eerste patiënt behandeld met stamceltherapie voor natte maculadegeneratie. Met stamcellen kunnen nieuwe cellen worden gekweekt, in dit geval cellen van het Retinaal Pigement Epitheel (RPE). Deze cellen kunnen vervolgens in het oog gebracht worden waar deze de taak van de oude beschadigde RPE-cellen overnemen. De operatie wordt gedaan via de achterkant van het oog en neemt een uur tot twee uur in beslag.

    Stem_Cell

    De proefpersoon waarbij deze procedure is uitgevoerd heeft tot op de dag van vandaag nog een complicaties gehad van de procedure. Het is echter nog te vroeg om iets te zeggen over de uitkomsten van de operatie in de zin van verbetering van de gezichtsscherpte: dit wordt in december pas bekeken. In de komende 18 maanden wordt er nog gezocht naar 9 andere proefpersonen waarbij de zelfde procedure wordt toegepast. Vervolgens worden deze proefpersonen gevolgd gedurende een jaar om te bepalen of de procedure veilig is en het verwachte resultaat geeft.

    Professor Pete Coffey van the University College London Institute of Ophthalmology zegt dat dit slechts een kleine stap is, en dat het huidige onderzoek zich concentreert op een kleine groep mensen waarbij het zicht zeer snel is verminderd. Maar hij heeft goede hoop dat via deze manier in de toekomst vele patiënten geholpen kunnen worden om het zicht weer te herstellen. Ook Professor Lyndon Da Cruz, retina chirurg en mede projectleider van het onderzoek, zegt dat er een goede kans is dat veel mensen in de toekomst op deze manier behandeld kunnen worden voor hun natte maculadegeneratie. Het onderzoek is onderdeel van het “London Project to Cure Blindness” in samenwerking met Moorfields Eye Hospital, the UCL Institute of Ophthalmology, the National Institute for Health Research en Pfizer Inc.

    Bron: Medical Research Council 29-09-2015

    Op vakantie? Denk aan een tweede bril!

    Het is weer vakantietijd, en dat betekent lijstjes maken wat er allemaal mee moet op vakantie. Een veel vergeten onderdeel is echter de bril. Oké, de bril die je elke dag op hebt, die gaat vanzelfsprekend mee. Maar een reservebril is wellicht geen overbodige luxe; al is het maar met alleen verte sterkte. Stel je voor dat er in Egypte iets gebeurt waardoor je je onherstelbaar beschadigt. Dan koop je ook niet zomaar een nieuwe bril in het buitenland, en zit je met een groot probleem.

    kapottebril

    Ga je met de auto op vakantie dan is het niet alleen een aanrader, maar is het ook al snel verplicht om een reserve bril, of contactlenzen, mee te nemen! In Duitsland, Frankrijk, Portugal, Spanje, Oostenrijk en Zwitserland moet je namelijk altijd een reservebril of contactlenzen bij je hebben in de auto. Mocht je op de een of andere manier langs de weg gezet worden, en er wordt geconstateerd dat je geen tweede bril bij je hebt, dan levert dit een boete op. En als je er over nadenkt is het niet eens erg overdreven. Stel je hebt een sterkte van -5, en je partner heeft geen rijbewijs. Als er onderweg iets gebeurt, je kind probeert een wesp weg te slaan waarna jouw bril door de lucht vliegt, dan sta je daar op de Duitse Raststätte.

    Neem altijd een alternatief mee, zij het een extra bril, zij het een extra set lenzen. Je wil niet zonder komen te zitten.

    Continue reading

    Verzekeringsfraude in de zorg: hierom is de identificatieplicht.

    Identiteitsfraude, het komt overal voor, ook in de zorg. De buurman laten opdraaien voor jouw medische kosten omdat jij niet verzekerd bent: het gebeurt. Zo kwam er laatst een man in onze kliniek voor een ingreep aan zijn ooglid. Deze meneer had geen enkele vorm van identificatie bij zich: noch een ID, noch een verzekeringspas. Het enige wat dhr. kon tonen was een bankpas met zijn naam er op. De arts die de ingreep moest uitvoeren besloot hierop dat de ingreep niet door kon gaan. Dit lijkt wat overdreven, maar dit is waarom:

    • In de brief die de patiënt krijgt voor zijn afspraak wordt gesproken over de identificatieplicht bij registratie van nieuwe patiënten. Als 1 v/d bewijzen mist, kan dit eventueel door de vingers worden gezien. In dit geval wordt de patiënt dan verzocht om een kopie van zijn verzekeringspas later door te sturen.
    • Wij kunnen niet controleren of de meneer die voor onze balie staat daadwerkelijk de meneer is die hij zegt te zijn. Wellicht is het de buurman en hebben ze snel de bankpas geruild omdat de buurman wël verzekerd is, maar de meneer aan onze balie niet.
    • De zorgverzekeraars eisen dat de patiënt zich legitimeert voordat er een consult of behandeling plaatsvindt. Dit om bovengenoemde verzekeringsfraude te voorkomen.
    • Er geldt in Nederland in het algemeen een identificatieplicht: je moet je kunnen identificeren indien daar om gevraagd wordt door bijvoorbeeld de politie. Je bent dus verplicht om ten alle tijde een ID-bewijs bij je te dragen.
    • Een behandeling en/of consult kost geld. Meestal loopt de facturatie via de zorgverzekeraar. Als er een onjuiste zorgverzekeraar wordt opgegeven kost dit extra werk voor zowel de zorgverzekeraar als de instantie waar het bezoek aan gebracht wordt.

    Als het goed is wordt elke patiënt die zich niet kan legitimeren geweigerd binnen de medische instelling. De eisen hierin worden alsmaar strenger, in sommige instellingen is het alleen verplicht om je te identificeren bij registratie, bij andere instellingen wordt de identificatie jaarlijks gecontroleerd. Soms gaat dit nog verder en wordt de patiënt bij élk bezoek gecontroleerd op identificatie.


    Neem bij elk bezoek uw legitimatie en verzekeringspas mee, dat zorgt voor beide partijen voor een soepele financiële afhandeling. Bedankt.

    Tablet zorgt voor meer brillen bij kinderen

    Het Erasmus MC heeft bevestigd wat al langer gedacht wordt: kinderen die weinig buitenspelen hebben vaker een bril nodig. Het Erasmus onderzocht 6000 Rotterdamse kinderen vanaf hun geboorte tot hun zesde levensjaar. Het blijkt dat kinderen die meer dan 2 uur per dag lezen, computerspelletjes spelen of op de iPad bezig zijn een grotere kans hebben om bijziend (myoop) te worden. Gemiddeld zaten de bijziende kinderen uit het onderzoek 45 minuten per dag achter de computer, tegenover 33 minuten bij niet-bijziende kinderen. Daarnaast speelden de bijziende kinderen gemiddeld één uur en 18 minuten buiten, tegenover één uur en 58 minuten bij niet-bijziende kinderen.

    ©ANP

    ©ANP

    Op dit moment is zo’n 2.5% van de onderzochte kinderen al bijziend. Verwacht wordt echter dat dit oploopt tot 50% tegen de tijd dat de onderzochte kinderen de leeftijd van 20 jaar behalen. Deze verwachting is gebaseerd op buitenlands onderzoek. Daaruit blijkt volgens onderzoeker Roelof Polling dat als een oog eenmaal bijziend raakt, dat deze bijziendheid vaak extra toeneemt zolang het oog nog in de groei is.Continue reading