Netvliesloslating (ablatio retinae)

Een netvliesloslating is een aandoening die we niet graag voorbij zien komen tijdens het spreekuur. Hoewel er een operatie voor bestaat om de loslating op te lossen, is er vrijwel altijd blijvende schade. Een netvliesloslating is, de naam verraadt het al, een proces waarbij het netvlies loskomt van de achterliggende structuren. Dit heeft tot gevolg dat het netvlies niet meer functioneert op de “losgelaten” plek. Daarnaast wordt het netvlies niet meer op de juiste manier van voedingsstoffen voorzien/van afvalstoffen ontzien.

Een netvliesloslating kan spontaan ontstaan, bijvoorbeeld bij mensen met een hoge mate van bijziendheid (myopie). Bij deze personen is het netvlies over het algemeen zwakker in de periferie. Dit is iets wat tijdens een consult met de oogarts ook daadwerkelijk gezien kan worden, waardoor er in sommige gevallen preventief een laserbehandeling wordt toegepast om de verbinding met de achterliggende structuren te verbeteren.

Netvliesloslating

Een achterste glasvochtloslating kan ook een netvliesloslating induceren. Als het glasvocht los komt van het netvlies, een normaal verouderingsproces, kan dit een scheurtje in het netvlies trekken. Dit scheurtje kan vervolgens doorscheuren met een netvliesloslating tot gevolg. Dit proces is te zien op bovenstaande afbeelding. Dit is dan ook de reden dat wij iedereen waarbij we een achterste glasvochtloslating verdenken 2x voor controle willen zien. Symptomen om op te letten zijn: spontane toename van “vliegjes” ofwel floaters in het beeld, lichtflitsen in het beeld of het zien van een groot zwart vlak als een gordijn welke voor het beeld schuift vanaf de zijkant. Bij 1 van voorgaande symptomen wordt een consult met een oogarts binnen 24 uur geadviseerd.

De behandeling van een netvliesloslating is een ingrijpende operatie en dient zo snel mogelijk plaats te vinden, liefst binnen 24 uur. Hierbij wordt het glasvocht uit het oog verwijderd (vitrectomie). Zodoende trekt dit niet meer aan het netvlies. Het netvlies wordt vervolgens teruggeplaatst waarna het door middel van een laser (of bevriezing: cryocoagulatie) wordt vastgemaakt. Hierna wordt er een gas in het oog geplaatst welke er voor zorgt dat er geen vocht meer bij zojuist gelaserde plek kan komen. Dit is om het gelaserde gebied goed te kunnen laten verlittekenen waardoor deze zich stevig bindt. Dit gas lost vanzelf op na enige tijd (afhankelijk van het type gas). Tot die tijd is het ten strengste verboden om te vliegen: het gas kan dan uitzetten met mogelijk desastreuze gevolgen voor het oog. Bij deze behandeling wordt vaak ook meteen de al dan niet aanwezige staar geopereerd. Het is namelijk bekend dat er binnen 5 jaar staar optreedt na deze operatie. Bij oudere patiënten wordt hier preventief meteen op ingespeeld door een staaroperatie toe te passen.

De prognose van deze behandeling is per patiënt verschillend. Als de gele vlek (macula) nog niet heeft losgelaten is de prognose voor het zicht een stuk beter dan wanneer de macula niet meer “aanliggend” is. Ook is de grootte van de loslating en de tijdsduur erg bepalend voor de uitkomst. Over het algemeen houden mensen vaak een vertekend, of iets afwijkend, beeld over na de operatie. Echter, als je een netvliesloslating niet zou opereren is de kans groot dat het zicht van het oog verloren gaat. Bij verdenking van een netvliesloslating en/of achterste glasvochtloslating is het zaak om zo snel mogelijk contact te zoeken met de huisarts om vervolgens een oogarts te bezoeken voor een spoed-consult. We controleren liever een keertje te veel dan dat we een keertje te weinig controleren.

Oogheelkundige medische afkortingen

Tegenwoordig is het niet gek meer om je eigen medische dossier op te vragen. Dit kan je doen omdat je zelf wil inzien wat de bevindingen van de arts zijn, maar ook omdat je wellicht overstapt naar een andere oogarts wegens bijvoorbeeld een verhuizing. Binnen de medische wereld wordt veel gebruik gemaakt van (vak)jargon en afkortingen. Hieronder poog ik om zo veel mogelijk afkortingen uit te leggen in simpele taal.

  • AGVL: Achterste GlasVocht Loslating, een loslating van het achterste glasvocht
  • an: Ante Noctum, voor de nacht
  • AT(ODS): Applanatie Tonometrie, een manier van oogdruk meten met daarbij het betreffende oog
  • CA: Corpus Alienum, vreemd lichaam, bijvoorbeeld een staalsplinter in het oog
  • cc: Cum Correctione, met (bril)correctie
  • CE: Cataract Extractie
  • CT: CoverTest, een test om de oogstand te bepalen
  • CV: Corpus Vitreum, het glasvocht/glasachtig lichaam aan de binnenkant van het oog achter de iris
  • DM: Diabetes Mellitus, suikerziekte
  • DT: Duratears, kunsttranen
  • F(ODS): Fundus (netvlies) bevindingen met daarbij het betreffende oog
  • Gtt: Guttae, druppels
  • GV: Glasvocht/glasachtig lichaam aan de binnenkant van het oog achter de iris
  • Inf: Inferior, aan de onderkant
  • IOL: Intra Oculaire Lens, een lens die wordt geïmplanteerd tijdens een staaroperatie
  • iter: Herhalen van reeds voorgeschreven medicatie
  • IVI: IntraVitreale Injectie
  • Nas: Nasaal, aan de neuskant
  • OD: Oculus Dexter, het rechter oog
  • ODS: Oculus Dexter et Sinister, beide ogen
  • OS: Oculus Sinister, het linker oog
  • PF: Pred Forte, corticosteroïd oogdruppels
  • Phaco: Phaco-emulsificatie, een methode om een staaroperatie uit te voeren
  • PPV: Pars Plana Vitrectomie, een behandeling waarbij het glasvocht uit het oog wordt verwijderd
  • PVD: Posterior Vitreous Detachment, een loslating van het achterste glasvocht
  • R/: Recept
  • Rx: Brilrecept
  • sc: Sine Conservans, druppels zonder conserveermiddel
  • sc: Sine Correctione, zonder (bril)correctie
  • SL(ODS): SpleetLamp bevindingen met daarbij het betreffende oog
  • Sup: Superior, aan de bovenkant
  • TD: TobraDex, combinatie oogdruppel met een corticosteroïd en antibiotica
  • Temp: Temporaal, aan de buitenkant
  • UA: Uveitus Anterior, ontstekingsreactie in de voorste oogkamer
  • UC zalf: Ultracortenol zalf, corticosteroïd zalf
  • ud: UniDose, druppels zonder conserveermiddel
  • V(ODS): Visus met het daarbij betreffende oog, veelal gevolgd door cc of sc
  • VOK: Voorste OogKamer, de ruimte tussen de iris en het hoornvlies
  • zn: Zo Nodig