De oogmeting uitgelegd

Een phoropter, het apparaat waarmee de ogen kunnen worden opgemeten.

Een phoropter, het apparaat waarmee de ogen kunnen worden opgemeten.

Ik heb gemerkt dat niet iedereen een zelfde beeld van een oogmeting heeft. En dan heb ik het over klanten/patiënten. Hieronder zal ik een opsomming maken van de logische stappen voor een goede oogmeting. Hierbij geldt wel, ook als deze stappen worden gevolgd kan het zijn dat een meting een onjuiste uitkomst heeft door mogelijk medicijngebruik of onvoldoende ervaring van de onderzoeker.

  1. Er wordt meestal begonnen met een oude meting. Vaak de sterkte van een oude bril, of een sterkte die door een apparaat terplekke wordt gemeten (een zogenaamde autorefraktometer). In uitzonderlijke gevallen wordt er toch vanaf “nul” gemeten. Denk bijvoorbeeld aan een onbetrouwbare autorefraktometerwaarde.
  2. Het begin van de oogmeting wordt per oog afzonderlijk gedaan, normaliter beginnen we met het rechter oog. Er wordt begonnen met “gewone” sterkte. Plus een kwart of min een kwart, totdat de meest ideale sterkte wordt bereikt. Indien de gezichtsscherpte dusdanig laag is dat dezec kleine verschillen niet kunnen worden waargenomen, worden er grotere stappen gebruikt. Voor de oogmeting gebruiken we een phoropter. Deze kan handmatig zijn, of computergestuurd zijn. Deze laatste variant is vaak preciezer.
  3. Het volgende onderdeel is de cilinder. Hierover bestaan veel onduidelijkheden. Een cilinder houdt in dat het hoornvlies niet perfect rond is. Zodoende wordt het licht ongelijk gebroken. Deze fout kan gecorrigeerd worden met een cilinder: dit is een sterkte die maar in 1 bepaalde richting werkt. Daarom plaatsen we de cilinder ook in een bepaalde stand: de as. Een cilinder is niet bijzonder, bijna iedereen heeft deze wel.
    De cilinder wordt gemeten door middel van een ronde vorm, waarbij er wordt gevraagd of glaasje 1 of glaasje 2 beter is. Er zijn ook andere methoden, maar dit is de meest gebruikelijke.
  4. Hierna controleren we nogmaals met de stappen uit stap 2 de “gewone” sterkte. Dit wordt vaak ook extra gecontroleerd door een kaart te kiezen met een rood en een groen vlak.
  5. Daarna switchen we naar het linker oog, en doen we hier weer stap 2 t/m 4.
  6. Als beide ogen gemeten zijn controleren we of allebei de ogen goed in balans zijn. Scherp kijken is 1 ding, comfortabel kijken is belangrijker. Er zijn verschillende methoden die gebruikt worden om de ogen in balans te krijgen, je kijkt hoe dan ook altijd met 2 ogen, en de aanpassing wordt altijd maar aan 1 oog gedaan.
  7. Als laatste stap wordt er gekozen tussen een aantal glaasjes wat het lekkerst kijkt. Een bril kan ook als te scherp worden ervaren. En sommige mensen vinden een bril die íéts te sterk is net wat lekkerder kijken.
  8. Indien er sprake is van leesklachten, of de persoon die gemeten wordt is (grofweg) 40 jaar of ouder, wordt er ook de leessterkte (additie) bepaald. Hier wordt eigenlijk het zelfde gedaan als in stap 7, maar dan is de vraag bij welke glaasjes er het scherpst kan worden gelezen.

Lees verder

Maculadegeneratie

Maculadegeneratie is een aandoening aan het netvlies die veelal oudere patiënten treft, waarbij het vaker voorkomt bij vrouwen dan mannen. Gezien het feit dat men steeds ouder wordt, zien we ook steeds vaker macula degeneratie in de praktijk. Macula degeneratie is het degenereren (achteruitgang) van de macula (gele vlek: het centrum van het netvlies waarmee we het scherpst zien). Dit wordt ook wel eens slijtage aan het netvlies genoemd.

Er zijn grofweg 2 vormen van leeftijdgerelateerde macula degeneratie:

  • Droge maculadegeneratie
  • Natte maculadegeneratie

 

MaculadegeneratieLees verder

Test zelf je gezichtsscherpte: hoe scherp kan ik zien?

Als u naar een opticien, optometrist of oogarts gaat zal deze in principe altijd de visus meten. Dit is de term die gebruikt wordt om de gezichtsscherpte uit te drukken. Dit is het kleinst mogelijke detail wat het oog kan waarnemen op een bepaalde afstand. In Nederland drukken wij dit uit in decimalen: bijvoorbeeld 1.0 of 0.8. Dit wordt (foutief) ook wel eens uitgedrukt in percentages. Een visus van 0.8 wordt ook wel eens “80% zicht” genoemd. Feitelijk is dit onjuist, want dan zou iemand met 120% zicht dingen waarnemen die er in werkelijkheid niet zijn. Echter, percentages maken het voor een patiënt wel op een simpele manier begrijpelijk. Lees verder

Drukkend gevoel boven de ogen

Druk boven de ogen is een veel gehoorde klacht. Bij goed doorvragen blijkt dat er meestal sprake is van droge ogen (ook tranende ogen vallen hier onder). Deze droge ogen veroorzaken vervolgens de druk boven de ogen. Al moet een goede bril ook niet onderschat word.

deze relatie lijkt echter niet bij elke huisarts bekend. Het is al een aantal keer voorgekomen dat een huisarts en patiënt heeft doorgestuurd naar een opticien voor het meten van de oogdruk. Omdat iemand hier speciaal voor komt doe ik dit dan ook, al vertel ik er direct bij dat er geen enkele relatie is tussen de oogdruk en een drukkend gevoel boven de ogen. De oogdruk blijkt ook altijd binnen de geldende norm te vallen. Indien deze meting bij een optometrist verricht is, zal deze in veel gevallen direct een bril voor kunnen schrijven, of de droge ogen kunnen behandelen.Lees verder

Spinnetjes of sliertjes in het zicht

Vrijwel iedereen ziet op een gegeven moment een spinnetje of een sliertje in het zicht: ook wel floaters genoemd. Kenmerkend is dat deze floaters meebewegen naar hetgeen waar je naar kijkt. Zodoende worden het ook wel eens mouches volantes genoemd: vliegende vliegjes. Deze zijn het duidelijkst zichtbaar op een lichte achtergrond, zoals een witte muur of de blauwe lucht. Doorgaans storen deze niet, tenzij ze in het midden van het zicht zitten. Mouches volantes zijn vertroebelingen in het inwendige vocht van het oog: het glasvocht. Deze vertroebelingen veroorzaken een schaduw op het netvlies, en dat is datgene wat wordt waargenomen.Lees verder

Brandende, jeukende of tranende ogen?

Het is een veel gehoorde klacht, brandende/jeukende/tranende ogen.

Hoe gek het ook lijkt, dit wordt veroorzaakt door droge ogen. Ja, dit geldt ook voor tranende ogen.
Het oog is droog, en dus geïrriteerd, een maakt vervolgens reflextranen aan. Dit zijn, net als tranen bij het huilen, erg waterige tranen. Deze blijven dus niet goed op het oog staan, en stromen dan over de wangen. Deze klachten kunnen toenemen naarmate de luchtvochtigheid daalt, en bij het naar binnen/naar buiten gaan.Lees verder