Glaucoom (hoge oogdruk)

Glaucoom is een groep aandoeningen aan de oogzenuw die het zicht nadelig (kunnen) beïnvloeden. In de meeste gevallen praten we van glaucoom wanneer de oogdruk te hoog is. De precieze werking is niet bekend, maar er wordt gedacht dat de hogere druk in het oog druk uitoefent op de oogzenuw. De zenuwvezels in de oogzenuw zouden, ten gevolge van de druk, geleidelijk afsterven, wat er voor zorgt dat de zenuwvezels geen informatie (beeld) door kunnen geven aan de hersenen. Dit is ook mogelijk zonder dat de oogdruk te hoog is, dan spreken we van normale druk glaucoom.

De gouden standaard in oogdrukmetingen.

De gouden standaard in oogdrukmetingen.

De oogdruk kan op verschillende manieren gemeten worden. Bij de opticien gebeurt dit vaak via een luchtpufje, of via een klein apparaatje dat zachtjes het oog aantikt. Dit is weinig werk, maar kan wel de mensen er tussenuit halen die een verhoogde kans hebben op het krijgen van glaucoom. Zodoende dient dit bij iedereen uitgevoerd te worden, tenzij men al onder behandeling is van een oogarts hiervoor. Vaak kiest een opticien er voor om door te sturen wanneer de oogdruk 21 (mmHg) of hoger is. Indien uw opticien ook een optometrist heeft, kan deze aanvullende onderzoeken verrichten om beter te kunnen beslissen of er moet worden doorgestuurd naar de oogarts. Denk hierbij aan een gezichtsveldonderzoek, het meten van de dikte van het hoornvlies, het maken van een scan van de oogzenuw en het meten van de oogdruk op de manier die als de gouden standaard wordt beschouwd. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een opzetstukje op de spleetlamp (het apparaat waarmee het oog onderzocht wordt door middel van een lampje). Alvorens deze meting te verrichten wordt het oog eerst verdoofd, en wordt er een beetje kleurstof in het oog gedaan. Dit alles is volledig pijnloos, door de verdovingsdruppels voelt u hier niks van.

De zenuwvezels in het oog.

De zenuwvezels in het oog.

Om te begrijpen hoe het afsterven van de zenuwvezels het gezichtsveld beïnvloedt moeten we kijken naar bovenstaande afbeelding. Zoals eerder genoemd, zullen de zenuwvezels ter hoogte van de oogzenuw afsterven. De oogzenuw bevindt zicht rechts in de afbeelding: de plek waar alle lijnen samenkomen in 1 cirkel: de oogzenuw. Als een zenuwvezel afsterft, dan kom in wezen de hele baan van die zenuwvezel te vervallen. Als het ware gaat er een hele boog verloren. Gelukkig hebben we erg veel zenuwvezels in het oog zitten, dus het afsterven van een paar zenuwvezels zal niemand merken, sterker nog, naar mate men ouder wordt zal dit ook geleidelijk gebeuren.

Gezichtsvelduitval bij glaucoom.

Gezichtsvelduitval bij glaucoom.

Het gezichtsveld, datgene wat we waarnemen, wat hoort bij het uitvallen van deze bogen van zenuwvezels is weergegeven in bovenstaande afbeelding. Hierbij moet worden aangetekend dat men het uitvallen van het gezichtsveld niet ziet. Het wordt niet waargenomen als een zwarte vlek, maar er is daar gewoon niks aanwezig. Zodoende komt het regelmatig voor dat mensen ongemerkt doorlopen met glaucoom, en op het moment dat ze bij de oogarts terecht komen zich al in een laat stadium bevinden. Helaas geldt voor de zenuwvezels: wat kapot is, is kapot. Er kan alleen gepoogd worden om verder uitval te beperken.

De afbeelding hierboven maakt pijnlijk zichtbaar wat glaucoom kan doen. De jongetjes die achter hun bal aanrennen kunnen compleet gemist worden, zelfs al bij beginnend glaucoom. Zodoende zou glaucoom in deze situatie rampzalig uit kunnen pakken. Glaucoom moet dan ook niet onderschat worden. Dit is dan ook de reden dat menig oogarts patiënten met glaucoom 2x per jaar terug laat komen. Er worden onderzoeken gedaan om het gezichtsveld nauwlettend in de gaten te kunnen houden, er worden scans gemaakt van de oogzenuw en het netvlies wordt in zijn geheel bekeken waarbij er extra aandacht uitgaat naar de oogzenuw. Dit in combinatie met het meten van de oogdruk en het al dan niet voorschrijven van oogdruk-verlagende oogdruppels (bijvoorbeeld timoptol, cosopt, alphagan, xalatan etc.) geeft een oogarts voldoende informatie om alles goed in de gaten te kunnen houden, en tijdig te kunnen ingrijpen. Er zijn ook operatieve mogelijkheden om de oogdruk te verlagen, denk hierbij aan lasers of een soort drain in het oog om het vocht te laten afvoeren. In de meeste gevallen (er zijn uitzonderingen) zal echter eerst geprobeerd worden om de glaucoom stabiel te krijgen door middel van oogdruppels.

Voor u is het belangrijk om te weten dat er een erfelijke component bestaat voor glaucoom. Hoe dichterbij er glaucoom in de familie voorkomt, hoe dringender ik u wil adviseren om een verwijzing naar de oogarts te vragen bij de huisarts. Vindt u dit een te grote stap, dan kunt u er ook voor kiezen om naar een optometrist te gaan in een optiekwinkel. Vraag er dan wel expliciet bij of ze ervaring hebben met het screenen op glaucom. Voor beide opties geldt: we zijn er liever te vroeg bij, dan dat we er te laat bij zijn.

Per zorgverlener en per persoon kan het onderzoek er anders uitzien, en kunnen er verschillende (aanvullende) onderzoeken gedaan worden. Dit is afhankelijk van een aantal persoonsgebonden factoren.

Geplaatst in Glaucoom, Netvlies, Oogarts, Zicht en getagd met , , , , , , , , , , , , .

Eén reactie

  1. Pingback: Familiair glaucoom | EyeAdvice: voor alle vragen rondom ogen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *