Staar (cataract)

Achtergrond
Cataract, of (grijze) staar, is wereldwijd de nummer 1 veroorzaker van blindheid. Er wordt geschat dat er wereldwijd 18 miljoen mensen blind zijn als gevolg van cataract. In Nederland is een staaroperatie, waarbij de troebele lens wordt verwijderd, de meest uitgevoerde operatie.

Soorten cataract
Bij cataract wordt de lichaamseigen lens in het oog troebel. De lens bestaat uit verschillende lagen. In het midden van de ooglens bevindt zich de kern (nucleus). Daarbuiten bevindt zich de schors (cortex) waar omheen het lenszakje zit. Dit lenszakje hangt aan fijne zonulavezels achter de iris. Elk van deze lagen kan een vertroebeling geven welke het zicht doet verminderen, zoals op onderstaande foto’s te zien is. Vaak is er sprake van een combinatie van verschillende soorten cataract. Wanneer het cataract dusdanig ernstig is dat er vrijwel geen licht door de lens meer komt spreekt met van matuur cataract.

Corticaal cataract

Nucleair cataract

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Posterior subcapsulair cataract

Matuur cataract

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Klachten
Nucleair cataract heeft als eigenschap dat het het beeld verkleurt; alles wordt heel langzaam aan gelig. Daarbij kan de sterkte van het oog veranderen, de min-bril wordt sterker, of de plus-bril wordt minder sterk. We noemen dit myopisatie. Dit kan er voor zorgen dat mensen spontaan weer zonder leesbril kunnen lezen.

Corticaal cataract heeft vooral veranderingen in de cilindersterkte en de cilinderas tot gevolg. Ook zijn de klachten hiervan duidelijk meer aanwezig bij situaties met minder licht zoals met autorijden in de avond. Dit komt doordat corticaal cataract veelal vanuit de periferie naar het centrum komt. Zodra er minder licht is wordt de pupil groter en zal je dus automatisch door meer cataract heen kijken.

Posterior subcapsulair cataract komt regelmatig voor bij mensen die corticosteroïden gebruiken. Deze vorm van cataract zit vaak pal in het midden van de pupil. Zodoende is deze vorm van cataract bijzonder storend. Soms kan iemand gewoon een gezichtsscherpte behalen van 1.00 (100%), maar toch geopereerd worden aan dit soort cataract omdat deze duidelijk meer klachten geeft dan de gezichtsschepte in eerste instantie doet vermoeden.

Bronnen:

  • http://www.stichtingzienderogen.nl/statistieken/
  • http://www.who.int/blindness/causes/en/