De andere kant van maculadegeneratie

In febrauri/maart 2015 ging ik naar een sollicitatiegesprek bij wat nu mijn huidige werkgever is. Toen ik in de wachtkamer zat te wachten zat daar een oudere man, meneer S., met een loep een boek te lezen. Meneer S. was in de 90, maar ondanks zijn leeftijd nog bijzonder goed bij de geest en maakte een fitte indruk. Het boek ging over de geschiedenis van Utrecht, de regio waarin de kliniek zich bevindt. Als net afgestudeerd optometrist ging ik ervan uit dat deze meneer maculadegeneratie zou hebben.

Mijn vermoeden werd bevestigd toen ik eenmaal aangenomen was en tijdens het spreekuur kennis maakte met meneer S. Er bleek sprake te zijn van natte maculadegeneratie in beide ogen. Hiervoor werd +/- om de 4 weken een injectie toegediend in zijn ogen. Dit betekent dat we meneer S. zo’n 2x per maand zouden zien. Ondanks zijn ernstig slechte visus was meneer S. altijd de positiviteit zelve. Als de injectie er weer op zat zei hij dit “fantastisch” of “geweldig” te vinden nadat hij was opgeveerd uit de behandelstoel. Nadien meldde hij bij de balie vrolijk dat hij weer “terug mocht komen”. Meestal over 4 weken. Met een glimlach, en een nieuwe afspraak, ging meneer S. altijd weer de deur uit.

Lees verder

Eerste patiënt behandeld met stamceltherapie voor maculadegeneratie

Als onderdeel van een experimenteel onderzoek is in Londen de eerste patiënt behandeld met stamceltherapie voor natte maculadegeneratie. Met stamcellen kunnen nieuwe cellen worden gekweekt, in dit geval cellen van het Retinaal Pigement Epitheel (RPE). Deze cellen kunnen vervolgens in het oog gebracht worden waar deze de taak van de oude beschadigde RPE-cellen overnemen. De operatie wordt gedaan via de achterkant van het oog en neemt een uur tot twee uur in beslag.

Stem_Cell

De proefpersoon waarbij deze procedure is uitgevoerd heeft tot op de dag van vandaag nog een complicaties gehad van de procedure. Het is echter nog te vroeg om iets te zeggen over de uitkomsten van de operatie in de zin van verbetering van de gezichtsscherpte: dit wordt in december pas bekeken. In de komende 18 maanden wordt er nog gezocht naar 9 andere proefpersonen waarbij de zelfde procedure wordt toegepast. Vervolgens worden deze proefpersonen gevolgd gedurende een jaar om te bepalen of de procedure veilig is en het verwachte resultaat geeft.

Professor Pete Coffey van the University College London Institute of Ophthalmology zegt dat dit slechts een kleine stap is, en dat het huidige onderzoek zich concentreert op een kleine groep mensen waarbij het zicht zeer snel is verminderd. Maar hij heeft goede hoop dat via deze manier in de toekomst vele patiënten geholpen kunnen worden om het zicht weer te herstellen. Ook Professor Lyndon Da Cruz, retina chirurg en mede projectleider van het onderzoek, zegt dat er een goede kans is dat veel mensen in de toekomst op deze manier behandeld kunnen worden voor hun natte maculadegeneratie. Het onderzoek is onderdeel van het “London Project to Cure Blindness” in samenwerking met Moorfields Eye Hospital, the UCL Institute of Ophthalmology, the National Institute for Health Research en Pfizer Inc.

Bron: Medical Research Council 29-09-2015

Op vakantie? Denk aan een tweede bril!

Het is weer vakantietijd, en dat betekent lijstjes maken wat er allemaal mee moet op vakantie. Een veel vergeten onderdeel is echter de bril. Oké, de bril die je elke dag op hebt, die gaat vanzelfsprekend mee. Maar een reservebril is wellicht geen overbodige luxe; al is het maar met alleen verte sterkte. Stel je voor dat er in Egypte iets gebeurt waardoor je je onherstelbaar beschadigt. Dan koop je ook niet zomaar een nieuwe bril in het buitenland, en zit je met een groot probleem.

kapottebril

Ga je met de auto op vakantie dan is het niet alleen een aanrader, maar is het ook al snel verplicht om een reserve bril, of contactlenzen, mee te nemen! In Duitsland, Frankrijk, Portugal, Spanje, Oostenrijk en Zwitserland moet je namelijk altijd een reservebril of contactlenzen bij je hebben in de auto. Mocht je op de een of andere manier langs de weg gezet worden, en er wordt geconstateerd dat je geen tweede bril bij je hebt, dan levert dit een boete op. En als je er over nadenkt is het niet eens erg overdreven. Stel je hebt een sterkte van -5, en je partner heeft geen rijbewijs. Als er onderweg iets gebeurt, je kind probeert een wesp weg te slaan waarna jouw bril door de lucht vliegt, dan sta je daar op de Duitse Raststätte.

Neem altijd een alternatief mee, zij het een extra bril, zij het een extra set lenzen. Je wil niet zonder komen te zitten.

Lees verder

Verzekeringsfraude in de zorg: hierom is de identificatieplicht.

Identiteitsfraude, het komt overal voor, ook in de zorg. De buurman laten opdraaien voor jouw medische kosten omdat jij niet verzekerd bent: het gebeurt. Zo kwam er laatst een man in onze kliniek voor een ingreep aan zijn ooglid. Deze meneer had geen enkele vorm van identificatie bij zich: noch een ID, noch een verzekeringspas. Het enige wat dhr. kon tonen was een bankpas met zijn naam er op. De arts die de ingreep moest uitvoeren besloot hierop dat de ingreep niet door kon gaan. Dit lijkt wat overdreven, maar dit is waarom:

  • In de brief die de patiënt krijgt voor zijn afspraak wordt gesproken over de identificatieplicht bij registratie van nieuwe patiënten. Als 1 v/d bewijzen mist, kan dit eventueel door de vingers worden gezien. In dit geval wordt de patiënt dan verzocht om een kopie van zijn verzekeringspas later door te sturen.
  • Wij kunnen niet controleren of de meneer die voor onze balie staat daadwerkelijk de meneer is die hij zegt te zijn. Wellicht is het de buurman en hebben ze snel de bankpas geruild omdat de buurman wël verzekerd is, maar de meneer aan onze balie niet.
  • De zorgverzekeraars eisen dat de patiënt zich legitimeert voordat er een consult of behandeling plaatsvindt. Dit om bovengenoemde verzekeringsfraude te voorkomen.
  • Er geldt in Nederland in het algemeen een identificatieplicht: je moet je kunnen identificeren indien daar om gevraagd wordt door bijvoorbeeld de politie. Je bent dus verplicht om ten alle tijde een ID-bewijs bij je te dragen.
  • Een behandeling en/of consult kost geld. Meestal loopt de facturatie via de zorgverzekeraar. Als er een onjuiste zorgverzekeraar wordt opgegeven kost dit extra werk voor zowel de zorgverzekeraar als de instantie waar het bezoek aan gebracht wordt.

Als het goed is wordt elke patiënt die zich niet kan legitimeren geweigerd binnen de medische instelling. De eisen hierin worden alsmaar strenger, in sommige instellingen is het alleen verplicht om je te identificeren bij registratie, bij andere instellingen wordt de identificatie jaarlijks gecontroleerd. Soms gaat dit nog verder en wordt de patiënt bij élk bezoek gecontroleerd op identificatie.


Neem bij elk bezoek uw legitimatie en verzekeringspas mee, dat zorgt voor beide partijen voor een soepele financiële afhandeling. Bedankt.

Tablet zorgt voor meer brillen bij kinderen

Het Erasmus MC heeft bevestigd wat al langer gedacht wordt: kinderen die weinig buitenspelen hebben vaker een bril nodig. Het Erasmus onderzocht 6000 Rotterdamse kinderen vanaf hun geboorte tot hun zesde levensjaar. Het blijkt dat kinderen die meer dan 2 uur per dag lezen, computerspelletjes spelen of op de iPad bezig zijn een grotere kans hebben om bijziend (myoop) te worden. Gemiddeld zaten de bijziende kinderen uit het onderzoek 45 minuten per dag achter de computer, tegenover 33 minuten bij niet-bijziende kinderen. Daarnaast speelden de bijziende kinderen gemiddeld één uur en 18 minuten buiten, tegenover één uur en 58 minuten bij niet-bijziende kinderen.

©ANP

©ANP

Op dit moment is zo’n 2.5% van de onderzochte kinderen al bijziend. Verwacht wordt echter dat dit oploopt tot 50% tegen de tijd dat de onderzochte kinderen de leeftijd van 20 jaar behalen. Deze verwachting is gebaseerd op buitenlands onderzoek. Daaruit blijkt volgens onderzoeker Roelof Polling dat als een oog eenmaal bijziend raakt, dat deze bijziendheid vaak extra toeneemt zolang het oog nog in de groei is.Lees verder

Avastin, Lucentis en Eylea

Avastin is een medicijn dat wordt gebruikt bij de natte variant van maculadegeneratie. Het is een zogenaamd anti-VEGF medicijn. VEGF staat voor Vascular Endothelial Growth Factor en is een ‘stofje’ dat wordt afgegeven in het netvlies wat zorgt voor de vorming van nieuwe bloedvaten. Nieuwe bloedvaten in het netvlies klinkt positief, het netvlies zou namelijk geen signaal sturen als het nadelig is voor het netvlies toch?

Toediening in het oog (intravitreaal).

Toediening van het medicijn in het oog (intravitreaal).

 

Daar zit juist de paradox, zodra het netvlies VEGF gaat aanmaken komt het zicht in het gedrang. De nieuw gevormde bloedvaten voeden dan wel het netvlies, maar ze richten eigenlijk meer schade aan dan dat ze goed doen. Nieuwe bloedvaten zijn namelijk van erg slechte kwaliteit, en lekken zodoende bloed. Dit bloed komt op plekken in het netvlies waar je dit niet zou willen hebben. Met name in het macula-gebied: het gedeelte van het netvlies waarmee we het scherpst zien. Zodra deze bloedvaten groeien ter hoogte van de macula noemen we dit de natte vorm van maculadegeneratie. Deze zorgt voor een snelle daling in gezichtsscherpte en voor vervormingen in het beeld (metamorfopsie).Lees verder

Medicijngebruik en de ogen

Bij een goede anamnese hoort naast het uitvragen van de klachten ook het uitvragen van de medicatie. In het ziekenhuis is dit geen probleem, maar in de optiek hoor ik dan vaak de reactie “ik gebruik wel medicijnen maar die doen niks met de ogen.” Deze aanname is helaas fout, alle medicijnen hebben bijwerkingen, vaak ook oogheelkundig. Zo kunnen medicijnen droge ogen veroorzaken, of wisselingen in het zicht. Aangezien een optometrist geen medicijnen heeft gestudeerd, zal een optometrist in de optiek niet alle medicijnen kennen. Het overgrote deel van de voorgeschreven medicatie is echter vrij makkelijk te herleiden. Zo zullen de medicijnen voor een hoge bloeddruk, diabetes mellitus, verhoogd cholesterol en hart en vaat ziekten vaak wel bekend zijn, aangezien deze erg vaak voor komen.

Medicatie

Aan de hand van de medicatie die u gebruikt kunnen we niet alleen kijken naar eventuele oogheelkundige afwijkingen die daardoor veroorzaakt kunnen worden, maar we kunnen het ook omdraaien. Als we weten dat u 2x per dag 500mg metformine slikt, dan weten we automatisch dat u bekend bent met diabetes mellitus. Zodoende zijn we extra attent op de afwijkingen die voor kunnen komen bij diabetes mellitus, alsmede de afwijkingen die veroorzaakt kunnen worden door de medicatie (bijwerkingen). Zelfs een simpel pilletje als desloratadine (Aerius) welke gebruikt wordt voor de hooikoorts, en vrij verkrijgbaar is, kan bij ons al de puzzelstukjes in elkaar laten vallen.

Het is erg makkelijk om een overzicht te krijgen van de medicatie die u gebruikt. Vraag dit aan bij uw apotheek en zij zullen een overzicht uitdraaien. Neem dit mee wanneer u naar het ziekenhuis gaat, maar ook wanneer u naar de opticien gaat! Kies voor een goede opticien, liefst een waar een optometrist werkzaam is, zodat uw ogen echt serieus genomen worden. Indien de huisarts u doorverwijst naar de oogarts dan staat de medicatie vaak ook op de verwijsbrief. Controleer het overzicht voordat u naar ons toe komt, vaak staat er nog reeds gestaakte medicatie op de lijst.

Johnson & Johnson Acuvue Advance (plus) steeds minder verkrijgbaar

Johnson & Johnson is in Nederland een van de grote spelers op de (zachte) contactlenzenmarkt. Ze leveren onder andere de Acuvue Advance, Acuvue Oasys, 1-day Acuvue Moist en de 1-day Acuvue true-eye. Vrij recent, sinds ongeveer een jaar, zijn de Surevue contactlenzen geschrapt uit het portfolio. Deze contactlens werd niet vaak meer verkocht en Johnson & Johnson heeft veel betere lenzen in zijn portfolio die een alternatief konden bieden. Helaas bleek in de praktijk dat geen enkele Johnson & Johnson contactlens zich kon meten met het comfort van de Surevue contactlens, maar dat is een ander verhaal.

Johnson & Johnson Acuvue Advance Plus contactlenzen

Johnson & Johnson Acuvue Advance Plus contactlenzen

Lees verder

Waarom hebben mijn contactlenzen een andere sterkte dan mijn bril?

Contactlenzen en brillen hebben vrijwel nooit exact de zelfde sterkte. Dit heeft met een aantal technische beperkingen van de contactlens te maken, maar ook met kosten en de manier waarop de sterkte wijzigt als deze direct op het oog wordt gezet. Ik zal uitleggen waardoor de sterkte anders is, en wat voor wijziging hierin verwacht kan worden. Voor het gemak maken we een onderscheid in harde en zachte contactlenzen. De oogmeting die voorafgaat aan het aanmeten van contactlenzen is het zelfde als bij een bril.

Lees verder

De toegevoegde waarde van optometristen in de optiek

Als optometrist kan je in verschillende settings werken. Denk hierbij aan het ziekenhuis, een behandelkliniek (zoals Bergman Clinics) of bij een opticien. Elk van deze settings biedt zijn eigen uitdagingen, en eist een andere manier van denken. Er verschuift in de oogheelkunde het een en ander van de tweedelijns zorg (ziekenhuis) naar de eerstelijns zorg (opticien).

slider3-20120822-123513

Zo worden er in samenwerking met bijvoorbeeld Ksyos mensen met Diabetes Mellitus gescreened op oogheelkundige afwijkingen bij de opticien. Voorheen kwam iedereen altijd bij de oogarts, terwijl dit vaak onnodig bleek te zijn. Door deze last van de oogarts weg te nemen heeft de oogarts meer tijd voor de serieuzere gevallen, terwijl de kwaliteit van de zorg gewaarborgd blijft. Hiervoor is het nodig dat de persoon die het onderzoek doet in de eerstelijns zorg voldoende deskundig is. Zo mag het niet voorkomen dat iemand waarbij afwijkingen te zien zijn aan het oog niet wordt doorgestuurd naar de oogarts.Lees verder