Opinie: wisselende oogmetingen opticiens (Consumentenbond)

Goed en comfortabel zien is belangrijk. Een goede bril is een vereiste, en een goede oogmeting is het halve werk. De Consumentenbond heeft undercover onderzoek gedaan bij verschillende optiekketens en particuliere opticiens. De resultaten zijn bekend, ze waren overal op het nieuws te horen en te zien. Mocht je desondanks de berichtgeving gemist hebben? Klik hier voor het artikel.

Wat opvalt is dat de Eyelove het wel erg slecht doet. De klantervaring is 2 punten lager dan bij de Hans Anders; een keten die lang als de onderkant van de markt werd gezien. De kwaliteit van de meting is zo waar nog slechter; dat is simpel te verklaren. Bij Eyelove worden je ogen niet gemeten, de sterkte wordt geschat naar aanleiding van een volautomatische (onbetrouwbare) meting die louter als startpunt van een oogmeting gebruikt dient te worden. Meer dan dat kan de shampooverkoper ook niet, aangezien zij geen gediplomeerd opticien is. Ze heeft slechts een cursus van 2 dagen gevolgd bij Eyelove. Bij Hans Anders wordt de oogmeting iets beter beoordeeld met een 6,6; daarmee vallen zij tussen de Eyelove en de overige optiekketens in. De overige ketens scoren redelijk goed, de betrouwbaarheid van de metingen is redelijk vergelijkbaar.

Waar niet over gesproken wordt is de meetresultaten van de onafhankelijke optiekbedrijven. En dit is nou nét waar ik benieuwd naar ben. Het artikel beschrijft dat elke proefpersoon 1 onafhankelijk optiekbedrijf heeft bezocht, dus dat zijn 20 oogmetingen. Bij de onafhankelijke opticien staat doorgaans goed gekwalificeerd personeel met minstens een MBO opleiding (opticien/contactlensspecialist), of een HBO opleiding (optometrist). Ik ben zelf als optometrist werkzaam in het ziekenhuis, en wanneer patiënten mij vragen welke opticien ik zou aanraden, verwijs is deze standaard naar de onafhankelijke opticiens. Deze opticien is doorgaans duurder, maar weet wat hij doet, weet wat hij ziet, en weet wat hij verkoopt. En misschien nog belangrijker; wij weten ook wat deze opticien doet. In het ziekenhuis zien wij alle verwijzingen die opticiens opstellen voorbij komen. De onafhankelijke optiekbedrijven zijn hierin veruit de meest betrouwbare partij, en hiervan ontvangen wij verhoudingsgewijs de minste onnodige doorverwijzingen. Dat ik voorstander ben van een beschermende titel voor de opticien mag dan ook duidelijk zijn.

Dus, Consumentenbond, om jullie onderzoek écht zin te geven zouden jullie de resultaten van de onafhankelijke optiekbedrijven mee moeten nemen in de resultaten. Want jullie zijn er geweest, dat vertellen jullie ons zelf. Daarna pas kunnen we zien wat het verschil is tussen de brillenstunter op RTL4 en de “dure” opticien.

Tablet zorgt voor meer brillen bij kinderen

Het Erasmus MC heeft bevestigd wat al langer gedacht wordt: kinderen die weinig buitenspelen hebben vaker een bril nodig. Het Erasmus onderzocht 6000 Rotterdamse kinderen vanaf hun geboorte tot hun zesde levensjaar. Het blijkt dat kinderen die meer dan 2 uur per dag lezen, computerspelletjes spelen of op de iPad bezig zijn een grotere kans hebben om bijziend (myoop) te worden. Gemiddeld zaten de bijziende kinderen uit het onderzoek 45 minuten per dag achter de computer, tegenover 33 minuten bij niet-bijziende kinderen. Daarnaast speelden de bijziende kinderen gemiddeld één uur en 18 minuten buiten, tegenover één uur en 58 minuten bij niet-bijziende kinderen.

©ANP

©ANP

Op dit moment is zo’n 2.5% van de onderzochte kinderen al bijziend. Verwacht wordt echter dat dit oploopt tot 50% tegen de tijd dat de onderzochte kinderen de leeftijd van 20 jaar behalen. Deze verwachting is gebaseerd op buitenlands onderzoek. Daaruit blijkt volgens onderzoeker Roelof Polling dat als een oog eenmaal bijziend raakt, dat deze bijziendheid vaak extra toeneemt zolang het oog nog in de groei is.Lees verder

Multifocale contactlenzen

Stel: je bent 40+ en krijgt meer moeite met het lezen van de kleine lettertjes. Een bril zie je niet zitten, of je hebt altijd al lenzen gedragen. Dan zijn multifocale contactlenzen misschien dé oplossing voor jou. Er zitten echter wel een aantal haken en ogen aan deze lenzen. In dit artikel zal ik uitleggen hoe deze lenzen precies werken, en welke opties er allemaal zijn. Voor allemaal geldt: het ei van columbus is nog niet uitgevonden in contactlenzen, en wanneer het donkerder wordt kan je meer last krijgen van een verstoord beeld.

Vanaf welke leeftijd kan je contactlenzen gaan dragen?

Een zachte contactlens.

Monovisie:
Monovisie is gebaseerd op het feit dat 1 oog word ingesteld voor dichtbij, en het andere oog optimaal wordt gemaakt voor de verte. Zodoende heb je voor elke situatie 1 oog dat een optimaal beeld geeft. Het lastige zit hem in het schakelen, je moet het goede oog op het juiste moment gebruiken. In het begin is dat ook erg wennen, maar áls het lukt heeft monovisie voor veel contactlensspecialisten de voorkeur. Het is duidelijk wat er gebeurt wanneer we een sterkte aanpassen, de lenzen blijven betaalbaar, en het geeft het beste zicht. Doorzetten is een pré. Maar naarmate de sterkte voor het lezen toeneemt, en daarmee ook het sterkteverschil tussen beide ogen, kan monovisie weer meer problemen opleveren. Lees verder

Wat is een cilinder?

Een cilinder (astigmatisme) is maar een bijzondere sterkte, althans, als we de klanten mogen geloven. 90% van de mensen heeft een cilinder in een bepaalde mate. Dat is dan ook wat ik meteen zeg als iemand mij vertelt dat hij/zij wel een cilinder in zijn bril heeft. Het klink heel spannend, maar het valt reuze mee. Als de cilinder niet hoger is dan -2.25 (opticiens drukken de cilinder uit in een negatieve waarde) kost het ook niks extra’s qua glazen. Maar hoe werkt zo’n cilinder nou?

3D-model van een oog met een cilinder.

3D-model van een oog met een cilinder.

Lees verder

Oogheelkunde en dyslexie: wat is de invloed van de visuele perceptie?

Dyslexie en de visuele perceptie zijn nauw verbonden. Je kan niet lezen zonder te kijken. De ogen kunnen verschillende afwijkingen hebben die het lezen moeilijker maken. Een daarvan is een cilinder (astigmatisme).

Cilinder
Een cilinder ontstaat wanneer de voorkant van het oog niet mooi rond is, maar meer zoals een rugbybal gevormd is. De ene kant op is het oog vlakker dan de andere kant. Dit zorgt voor een ongelijke breking van de lichtstralen op het netvlies (HSP Network, 2014). De mate van kromming van het hoornvlies staat gelijk tot mate van breking van lichtstralen. Een hoge, ongecorrigeerde, cilinder wordt overdreven weergegeven in afbeelding 1.

Figuur 1: gedramatiseerde weergave van een ongecorrigeerde cilinder.  Bron: http://www.hpsnetwork.co.uk/refractive%20errors.html

Afbeelding 1: gedramatiseerde weergave van een ongecorrigeerde cilinder.


Lees verder

De zin en onzin van brillen

© Andy Wolff brillen

© Andy Wolff brillen

Brillen zie je vandaag de dag bijna overal. Is het niet een gewone bril, dan is het wel een leesbril. Brillen mogen gelukkig ook steeds meer gezien worden, en zijn een echt onderdeel van onze hedendaagse mode geworden. Toch wordt een bril in eerste instantie gedragen om er beter door te gaan zien. Waarvoor helpt een bril nou wel, en waarvoor helpt een bril niet?

Een bril helpt wel als:

  • Er een sterkte-afwijking is aan de ogen.
  • Het lezen door normale verouderingsprocessen niet meer gaat als vroeger.
  • Er sprake is van dubbelzien onder bepaalde omstandigheden.

Lees verder

Een verkeerde bril is slecht voor je ogen

©Kosby & Son

©Kosby & Son

Een verkeerde bril, dan bedoelen we bijvoorbeeld een verkeerde sterkte of een scheefstaande bril, is slecht voor je ogen. Althans, dat wordt vaak gezegd. Gelukkig is dit niet waar. Een verkeerde bril doet helemaal niks met je ogen. Ja, je kan er hoofdpijn van krijgen, en het kan naar kijken, dat klopt. Maar het zal niet je ogen slechter maken. Dus ook, te lang doorlopen met een oude sterkte in je bril kan geen kwaad. Je hebt er in principe (uitzonderingen daar gelaten bij bijvoorbeeld jonge kinderen) alleen jezelf mee. Wanneer we een leesbril opzetten hebben we feitelijk ook een verkeerde bril op. Kijk maar eens in de verte met je leesbril op: alles is (als het goed is) wazig. Zo niet, dan doe je er verstandig aan om je ogen toch eens op te laten meten bij een gediplomeerd opticien of optometrist, je zal waarschijnlijk een bril voor in de verte kunnen gebruiken.Lees verder

De oogmeting uitgelegd

Een phoropter, het apparaat waarmee de ogen kunnen worden opgemeten.

Een phoropter, het apparaat waarmee de ogen kunnen worden opgemeten.

Ik heb gemerkt dat niet iedereen een zelfde beeld van een oogmeting heeft. En dan heb ik het over klanten/patiënten. Hieronder zal ik een opsomming maken van de logische stappen voor een goede oogmeting. Hierbij geldt wel, ook als deze stappen worden gevolgd kan het zijn dat een meting een onjuiste uitkomst heeft door mogelijk medicijngebruik of onvoldoende ervaring van de onderzoeker.

  1. Er wordt meestal begonnen met een oude meting. Vaak de sterkte van een oude bril, of een sterkte die door een apparaat terplekke wordt gemeten (een zogenaamde autorefraktometer). In uitzonderlijke gevallen wordt er toch vanaf “nul” gemeten. Denk bijvoorbeeld aan een onbetrouwbare autorefraktometerwaarde.
  2. Het begin van de oogmeting wordt per oog afzonderlijk gedaan, normaliter beginnen we met het rechter oog. Er wordt begonnen met “gewone” sterkte. Plus een kwart of min een kwart, totdat de meest ideale sterkte wordt bereikt. Indien de gezichtsscherpte dusdanig laag is dat dezec kleine verschillen niet kunnen worden waargenomen, worden er grotere stappen gebruikt. Voor de oogmeting gebruiken we een phoropter. Deze kan handmatig zijn, of computergestuurd zijn. Deze laatste variant is vaak preciezer.
  3. Het volgende onderdeel is de cilinder. Hierover bestaan veel onduidelijkheden. Een cilinder houdt in dat het hoornvlies niet perfect rond is. Zodoende wordt het licht ongelijk gebroken. Deze fout kan gecorrigeerd worden met een cilinder: dit is een sterkte die maar in 1 bepaalde richting werkt. Daarom plaatsen we de cilinder ook in een bepaalde stand: de as. Een cilinder is niet bijzonder, bijna iedereen heeft deze wel.
    De cilinder wordt gemeten door middel van een ronde vorm, waarbij er wordt gevraagd of glaasje 1 of glaasje 2 beter is. Er zijn ook andere methoden, maar dit is de meest gebruikelijke.
  4. Hierna controleren we nogmaals met de stappen uit stap 2 de “gewone” sterkte. Dit wordt vaak ook extra gecontroleerd door een kaart te kiezen met een rood en een groen vlak.
  5. Daarna switchen we naar het linker oog, en doen we hier weer stap 2 t/m 4.
  6. Als beide ogen gemeten zijn controleren we of allebei de ogen goed in balans zijn. Scherp kijken is 1 ding, comfortabel kijken is belangrijker. Er zijn verschillende methoden die gebruikt worden om de ogen in balans te krijgen, je kijkt hoe dan ook altijd met 2 ogen, en de aanpassing wordt altijd maar aan 1 oog gedaan.
  7. Als laatste stap wordt er gekozen tussen een aantal glaasjes wat het lekkerst kijkt. Een bril kan ook als te scherp worden ervaren. En sommige mensen vinden een bril die íéts te sterk is net wat lekkerder kijken.
  8. Indien er sprake is van leesklachten, of de persoon die gemeten wordt is (grofweg) 40 jaar of ouder, wordt er ook de leessterkte (additie) bepaald. Hier wordt eigenlijk het zelfde gedaan als in stap 7, maar dan is de vraag bij welke glaasjes er het scherpst kan worden gelezen.

Lees verder