Wat doet de orthoptist

Orthoptisten zijn speciaal opgeleid in het vakgebied dat zich richt op de samenwerking tussen de ogen. Denk hierbij aan scheelzien, luie ogen maar ook aan nystagmus. Waar de gewone oogarts en optometrist hier afhaken, gaan zij verder. Orthoptisten werken veelal zelfstandig en stellen hun eigen behandelplannen op. Dit blijft altijd onder superivisie van een oogarts, en elke patiënt moet ten minste eens door de oogarts gescreend zijn op afwijkingen aan het oog (hier zijn orthoptisten namelijk minder in thuis).

De meeste patiënten die bij de orthoptist komen zijn kleine kinderen, vaak tot 12 jaar. De orthoptist doet hierbij verschillende onderzoeken om de samenwerking van de ogen te bepalen, onderanderen door te testen op het zien van 3D. Ook zullen de kinderen hier in de regel druppels in hun ogen krijgen (cyclopentolaat) welke het accommodatievermogen van de ogen tijdelijk stil legt. Zodoende kan de orthoptist de sterkte van een eventueel benodigde bril bepalen. Jonge ogen zijn extra goed in accommmoderen, zodoende is het vrijwel onmogelijk om een correcte bril voor te schrijven zonder gebruik van deze druppels. Afhankelijk van de behandeling zal een patiënt bijvoorbeeld geopereerd kunnen worden om de scheelstand van de ogen te corrigeren. De uitgangspositie is dat daarbij eerst een eventueel lui oog behandeld moet zijn.

© littlefoureyes.com

Oudere mensen kunnen ook terecht komen bij de orthoptist. Denk hierbij aan mensen met dubbelzien klachten, een nystagmus, mensen die bekend zijn met multiple sclerose of bijvoorbeeld mensen met Parkinson. De orthoptist zal in deze gevallen kijken hoe de beste situatie voor deze patiënt benaderd kan worden, danwel met een bril, danwel door middel van een operatie, danwel door adviezen te geven in de zin van bijvoorbeeld het aannemen of vermijden van een bepaalde houding.

Voor volwassenen geldt in de regel dat zij eerst een afspraak krijgen bij een oogarts, en later een afspraak krijgen bij een orthoptist als dat nodig is. Voor kinderen wordt vrijwel altijd een gecombineerde afspraak gemaakt bij de orthoptist en daarna direct de oogarts. Let op, om een orthoptist te bezoeken is eveneens een verwijzing van de huisarts, jeugdarts of het consultatiebureau nodig.

Waarom hebben mijn contactlenzen een andere sterkte dan mijn bril?

Contactlenzen en brillen hebben vrijwel nooit exact de zelfde sterkte. Dit heeft met een aantal technische beperkingen van de contactlens te maken, maar ook met kosten en de manier waarop de sterkte wijzigt als deze direct op het oog wordt gezet. Ik zal uitleggen waardoor de sterkte anders is, en wat voor wijziging hierin verwacht kan worden. Voor het gemak maken we een onderscheid in harde en zachte contactlenzen. De oogmeting die voorafgaat aan het aanmeten van contactlenzen is het zelfde als bij een bril.

Lees verder

Oogheelkunde en dyslexie: wat is de invloed van de visuele perceptie?

Dyslexie en de visuele perceptie zijn nauw verbonden. Je kan niet lezen zonder te kijken. De ogen kunnen verschillende afwijkingen hebben die het lezen moeilijker maken. Een daarvan is een cilinder (astigmatisme).

Cilinder
Een cilinder ontstaat wanneer de voorkant van het oog niet mooi rond is, maar meer zoals een rugbybal gevormd is. De ene kant op is het oog vlakker dan de andere kant. Dit zorgt voor een ongelijke breking van de lichtstralen op het netvlies (HSP Network, 2014). De mate van kromming van het hoornvlies staat gelijk tot mate van breking van lichtstralen. Een hoge, ongecorrigeerde, cilinder wordt overdreven weergegeven in afbeelding 1.

Figuur 1: gedramatiseerde weergave van een ongecorrigeerde cilinder.  Bron: http://www.hpsnetwork.co.uk/refractive%20errors.html

Afbeelding 1: gedramatiseerde weergave van een ongecorrigeerde cilinder.


Lees verder

Glaucoom (hoge oogdruk)

Glaucoom is een groep aandoeningen aan de oogzenuw die het zicht nadelig (kunnen) beïnvloeden. In de meeste gevallen praten we van glaucoom wanneer de oogdruk te hoog is. De precieze werking is niet bekend, maar er wordt gedacht dat de hogere druk in het oog druk uitoefent op de oogzenuw. De zenuwvezels in de oogzenuw zouden, ten gevolge van de druk, geleidelijk afsterven, wat er voor zorgt dat de zenuwvezels geen informatie (beeld) door kunnen geven aan de hersenen. Dit is ook mogelijk zonder dat de oogdruk te hoog is, dan spreken we van normale druk glaucoom.

De gouden standaard in oogdrukmetingen.

De gouden standaard in oogdrukmetingen.

Lees verder

Hoe werkt een staaroperatie?

Gedramatiseerde tekening met staar in het (voor de patiënt) rechter oog.

Staar in het (voor de patiënt) rechter oog, gedramatiseerd.

Een staaroperatie is de meest uitgevoerde operatie in Nederland. Het is een operatie die meestal onder lokale verdoving wordt uitgevoerd. Beknopt houdt het in dat de troebele ooglens (staar) uit het oog wordt gehaald, en deze wordt vervangen door een nieuwe lens (IOL: intra-oculaire lens). Deze zorgt ervoor dat de gezichtsscherpte weer toeneemt, mits er geen complicaties zijn. Hieronder zal de procedure worden uitgelegd aan de hand van een video welke is genomen tijdens een staaroperatie uitgevoerd door Dr. Fogla. De stappen worden met een tijdsaanduiding weergegeven zodat u precies kunt zien wat er gebeurt.Lees verder

Vanaf welke leeftijd kan je contactlenzen gaan dragen?

Ondanks het grote aanbod van modieuze (kinder)brillen zijn er nog altijd kinderen die niets liever willen dan contactlenzen dragen. Ze geven dan vaak als reden op dat een bril stom is, of onhandig in combinatie met sporten. En wie zijn wij dan om dat geen goede reden te vinden om contactlenzen te gaan dragen? Een bril is immers zeer bepalend in het gezicht. En menigeen zal er een soort jeugdtrauma aan overgehouden hebben. Dat neemt niet weg dat er tegenwoordig ook voor kinderen veel leukere brillen zijn, maar als een kind lenzen wil, dan wil een kind lenzen. Maar vanaf welke leeftijd kan dat nou?Lees verder

Maculadegeneratie

Maculadegeneratie is een aandoening aan het netvlies die veelal oudere patiënten treft, waarbij het vaker voorkomt bij vrouwen dan mannen. Gezien het feit dat men steeds ouder wordt, zien we ook steeds vaker macula degeneratie in de praktijk. Macula degeneratie is het degenereren (achteruitgang) van de macula (gele vlek: het centrum van het netvlies waarmee we het scherpst zien). Dit wordt ook wel eens slijtage aan het netvlies genoemd.

Er zijn grofweg 2 vormen van leeftijdgerelateerde macula degeneratie:

  • Droge maculadegeneratie
  • Natte maculadegeneratie

 

MaculadegeneratieLees verder

Test zelf je gezichtsscherpte: hoe scherp kan ik zien?

Als u naar een opticien, optometrist of oogarts gaat zal deze in principe altijd de visus meten. Dit is de term die gebruikt wordt om de gezichtsscherpte uit te drukken. Dit is het kleinst mogelijke detail wat het oog kan waarnemen op een bepaalde afstand. In Nederland drukken wij dit uit in decimalen: bijvoorbeeld 1.0 of 0.8. Dit wordt (foutief) ook wel eens uitgedrukt in percentages. Een visus van 0.8 wordt ook wel eens “80% zicht” genoemd. Feitelijk is dit onjuist, want dan zou iemand met 120% zicht dingen waarnemen die er in werkelijkheid niet zijn. Echter, percentages maken het voor een patiënt wel op een simpele manier begrijpelijk. Lees verder